Trong môi trường sống tự nhiên cũng như trong nhà yến, âm thanh chính là ngôn ngữ giao tiếp quan trọng nhất của chim yến. Nhờ âm thanh, chim yến có thể nhận diện chính xác con non, bạn tình, chim đực – chim mái, gọi bầy, cảnh báo nguy hiểm hay định vị không gian, ngay cả khi hàng nghìn cá thể cùng sinh sống trong một khu vực.
Mỗi loại âm thanh chim yến phát ra đều mang ý nghĩa sinh học riêng biệt, tác động trực tiếp đến hành vi và tập tính của chúng. Hiểu đúng về âm thanh chim yến sẽ giúp thiết kế – vận hành nhà yến hiệu quả hơn, đặc biệt trong việc sử dụng loa dẫn dụ và tạo môi trường sống lý tưởng.
Dưới đây là những đặc điểm quan trọng nhất về âm thanh sinh học của chim yến.
1. Âm Thanh Chim Yến Con Đòi Thức Ăn
Khi chim bố mẹ đi kiếm ăn về và vừa đáp xuống tổ, chim yến con sẽ lập tức phát ra tiếng kêu liên tục, đồng thời há miệng rộng để đòi mồi. Âm thanh này chỉ chấm dứt khi chim con đã được mớm ăn no.
Đặc điểm âm thanh:
- Là chuỗi âm kéo dài, gồm nhiều nhịp lặp lại liên tục
- Mỗi nhịp kéo dài khoảng 3 giây, cách nhau 0,35 giây
- Trong mỗi nhịp có 7 đơn âm có cùng âm sắc
- Thời gian mỗi đơn âm trung bình 0,43 giây
- Tần số âm: từ 3 – 10 kHz
- Cường độ âm: cao, đơn âm thứ 2 có thể đạt gần 100 dB
- Biểu đồ cường độ âm có dạng hình thoi nối tiếp
👉 Đáng chú ý:
- Chim yến con khi còn nhỏ chỉ phát ra duy nhất âm thanh đòi ăn
- Các chim yến con khác nhau nhưng phổ âm gần như giống hệt nhau
2. Âm Thanh Gọi Bầy Đàn Của Chim Yến Nhà
2.1. Âm Thanh Gọi Nhau Đi Kiếm Ăn Buổi Sáng
Chim yến có tập tính đi kiếm ăn theo bầy. Vào sáng sớm, khi một số con rời tổ và phát ra tiếng gọi, toàn bộ đàn sẽ đồng loạt bay theo.
Đặc điểm âm thanh ghi nhận:
Trong phòng nhà yến (khoảng 4h40):
- Chuỗi nhịp nối tiếp liên tục
- Mỗi nhịp gồm 6 đơn âm khác âm sắc
- Độ dài đơn âm trung bình 0,48 giây
- Tần số: 2 – 9 kHz
- Cường độ lớn, khá đồng đều, cao nhất khoảng 108,6 dB
- Biểu đồ cường độ âm dạng bầu dục
Ngoài cửa ra vào (khoảng 4h50):
- Mỗi nhịp kéo dài 0,91 giây
- Khoảng cách giữa các nhịp rất ngắn (0,04 giây)
- Mỗi nhịp gồm 5 đơn âm
- Độ dài đơn âm trung bình 0,36 giây
- Tần số: 2 – 8 kHz
- Cường độ lớn nhất khoảng 108,3 dB
- Biểu đồ dạng tam giác
2.2. Âm Thanh Gọi Nhau Về Nhà Buổi Chiều Tối
Khi chim yến kết thúc hành trình kiếm ăn và trở về tổ (khoảng 16h50), chúng phát ra âm thanh tương tự buổi sáng, nhưng có sự khác biệt về nhịp điệu.
Đặc điểm âm thanh:
- Chuỗi nhiều nhịp nối tiếp
- Mỗi nhịp kéo dài khoảng 2,15 giây
- Khoảng cách giữa các nhịp 0,13 giây
- Mỗi nhịp gồm 5 đơn âm
- Độ dài đơn âm trung bình 0,23 giây
- Tần số: 2 – 10 kHz
- Cường độ lớn nhất: khoảng 110,3 dB
- Biểu đồ cường độ âm dạng tam giác
👉 Tổng kết:
- Âm thanh gọi bầy sáng – chiều có cùng dải tần 2 – 10 kHz
- Gồm nhiều nhịp, nhịp dài trung bình khoảng 1,8 giây
- Âm sắc phong phú, cường độ lớn – rất phù hợp làm âm thanh dẫn dụ nhà yến
2.3. Âm Thanh Dò Đường (Định Vị Không Gian)
Chim yến có khả năng định hướng bằng sóng âm (hồi âm) khi bay trong môi trường tối.
Quan sát thực nghiệm:
- Khi cho chim yến bay trong phòng tối có vật cản (thanh gỗ nhỏ), chim vẫn né tránh chính xác
- Có thể tránh được vật cản đường kính chỉ từ 10 mm
- Chim phát ra chuỗi âm thanh liên tục nghe giống “cạch – cạch”
- Khi bay càng gần tổ, tần suất phát âm tăng lên, thời gian giữa các tiếng kêu rút ngắn
👉 Đây là cơ chế định vị sinh học quan trọng, giúp chim yến tìm tổ an toàn trong nhà yến tối hoàn toàn.
2.4. Âm Thanh Cảnh Báo Nguy Hiểm
Khi phát hiện mối đe dọa, chim yến sẽ phát ra âm thanh cảnh báo để báo cho cả đàn.
Đặc điểm âm thanh:
- Chuỗi nhiều đơn âm cùng âm sắc, nối tiếp nhanh
- Độ dài mỗi đơn âm trung bình 0,44 giây
- Tần số: 3 – 10 kHz
- Cường độ âm biến đổi mạnh, có thể đạt tới 113,6 dB
- Cường độ lớn nhất tập trung ở giữa chuỗi âm
- Biểu đồ cường độ dạng bầu dục
Kết Luận
Âm thanh không chỉ là tiếng kêu đơn thuần, mà là ngôn ngữ sinh học quyết định hành vi, tập tính và khả năng sinh tồn của chim yến. Việc hiểu đúng từng loại âm thanh sẽ giúp:
- Thiết kế nhà yến khoa học hơn
- Sử dụng âm thanh dẫn dụ đúng mục đích
- Tăng khả năng chim yến về ở và sinh sản bền vững
👉 GoQuocDat.vn cam kết cung cấp giải pháp vật tư – kiến thức – kinh nghiệm thực tế để xây dựng nhà yến hiệu quả, an toàn và lâu dài.
